Jaarverslag 2016/17
 
 

PDF & PRINT

Downloaden
 
 
2

Marktontwikkelingen

voeg toe aan selectie

 
 

Marktontwikkelingen algemeen

Aantal apotheken

In januari 2017 waren in Nederland 1994 openbare apotheken gevestigd. In 2016 kwamen er per saldo 13 apotheekvestigingen bij. Gedurende het afgelopen jaar openden 33 nieuwe apotheekvestigingen hun deuren. Tegenover het aantal van 33 nieuw gevestigde apotheken staan 20 apotheken die hun deuren voorgoed sloten. Eén daarvan was een poliklinische apotheek. Gezien de groei van het aantal inwoners in Nederland (+ 200.000 in 2016) en de toenemende vraag naar zorg is het aantal van 13 nieuwe apotheken veel lager dan verwacht. Dit past echter bij de trend van de afgelopen vijf jaar waarbij het aantal (openbare) apotheken nauwelijks toenam. Dit komt met name door de financiële druk op apotheken in de afgelopen jaren.

(Bron SFK: data en feiten)

In januari 2017 waren in Nederland
1994 openbare apotheken 
gevestigd

Grootste keten

In 2016 is het aandeel keten- en formuleapotheken fors gedaald. Bedroeg hun gezamenlijk aandeel in januari 2016 nog 77%, een jaar later is dat afgenomen tot 71%. Dit is het gevolg van ingrijpen van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) die in juni 2016 definitief toestemming gaf voor de overname van Mediq Apotheken Nederland door Brocacef Groep. Brocacef Groep moest van de ACM na de overname 89 apotheken afstoten, bestaande uit zowel eigendoms- als formuleapotheken. BENU had per 31 januari 2017 bijna 500 BENU apotheken aan zich gebonden en voerde daarmee de lijst aan met de meeste aangesloten apotheken.

(Bron SFK: data en feiten)

Generiek

Met name vanwege het preferentiebeleid van zorgverzekeraars zijn de prijzen van generieke geneesmiddelen 18 tot 24 maanden na introductie gemiddeld 85% lager dan de prijs van het merkgeneesmiddel. Daarna dalen de prijzen nauwelijks verder. Dit roept de vraag op of nieuwe aanwijzingen in het preferentiebeleid na die periode opwegen tegen de wisselingen en leveringsproblemen waarmee ze gepaard gaan.

Gemeten in euro’s daalden de gemiddelde maandelijkse kosten van € 23,70 voor een spécialité waarvan het patent tussen 2010 en 2014 verliep, binnen twee jaar tot € 3,79 voor een vergelijkbaar generiek. Geneesmiddelenleveranciers zijn bereid gebleken hun prijzen te verlagen om daarmee een marktaandeel bij een zorgverzekeraar te verwerven. Daarmee is het preferentiebeleid een effectief instrument om tot lagere geneesmiddelprijzen te komen. Toch is het de vraag of dit preferentiebeleid moet worden voortgezet op het moment dat de lage prijzen zijn bereikt. Het regelmatig moeten wisselen van doosje veroorzaakt onbegrip en boosheid bij patiënten. Bovenop de wisselingen vanwege nieuwe aanwijzingen door zorgverzekeraars, zijn er ook nog wisselingen vanwege beschikbaarheidsproblematiek van preferent aangewezen middelen. Door deze leveringsproblemen kunnen apothekers wekelijks 200.000 keer het preferente middel niet leveren. Samen met de KNMP wordt nog steeds druk uitgevoerd op de zorgverzekeraars om het preferentiebeleid te verruimen om zodoende ook de patiënt beter te kunnen bedienen.

(Bron SFK: data en feiten)

Het preferentiebeleid is een
effectief instrument om tot
lagere geneesmiddel­prijzen
te komen

Oudere polyfarmaciepatiënt betaalt tol pakketadvies

Van de één miljoen Nederlanders die vitamines, mineralen of paracetamol slikken, maakt bijna 80% het eigen risico vol. Als deze middelen uit het pakket zouden gaan, verschuift € 47 miljoen aan kosten van de zorgverzekeraar naar de patiënt. Dit treft vooral de oudere polyfarmaciepatiënt.

Op verzoek van VWS-minister Edith Schippers heeft het Zorginstituut zich gebogen over de vraag of vitamines, mineralen en paracetamol 1000 mg nog steeds in het basispakket thuishoren. Volgens het definitieve advies van dit instituut horen (receptplichtige) geneesmiddelen niet meer in het pakket thuis als daarvoor een (nagenoeg) gelijkwaardig geneesmiddel of voedingssupplement in de vrije verkoop verkrijgbaar is.

De uitgaven aan mogelijk van vergoeding uit te sluiten vitamines, mineralen of paracetamol bedroegen € 53,9 miljoen. Deze uitgaven bevatten de medicijnkosten en de afleverkosten. Dit komt neer op gemiddeld € 55 per persoon per jaar. Deze uitgaven zijn scheef verdeeld over de verschillende gebruikers. In extreme gevallen bedragen de kosten enkele honderden euro’s per persoon. Verreweg de meeste gebruikers van vitamines, mineralen of vitamines slikken meerdere geneesmiddelen tegelijk. Bijna 80% van de gebruikers slikt minimaal vijf verschillende geneesmiddelen per jaar en bij 36% zijn dat er zelfs meer dan tien.

(Bron SFK: data en feiten)